NASA’nın Cassini uzay aracından elde edilen verilerin yeni bir analizine göre, Satürn’ün mevsimsel ısınma modelleri gezegen çapında fırtınaları tetiklemekten sorumlu. Nature Communications’da yayınlanan çalışma, Satürn’ün uzaya ısı yayılımının, bir ampulün yüksek ve düşük güç modları arasında gidip gelmesine benzer şekilde, mevsimlere göre değiştiğini ortaya koyuyor. Isı emisyonundaki bu dalgalanma atmosferik türbülansa neden olurken, Satürn’ün kuzey ve güney yarım kürelerinde güçlü fırtınalara yol açıyor. Çalışma, Satürn ve diğer gaz devlerinin iklimlerini ve oluşumlarını açıklayan mevcut modellerin, yayılan ısıdaki bu mevsimsel değişimleri hesaba katmadığının altını çiziyor. Mevcut teoriler, bu gezegenlerin ısıyı her yöne eşit olarak ve sabit bir oranda yaydığını varsaymaktadır. Bu çalışmaya öncülük eden Teksas Houston Üniversitesi’nden Xinyue Wang, “Mevcut mevsimsel enerji dengesizliğini keşfetmemizin, bu model ve teorilerin yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğine inanıyoruz” dedi.
Gökbilimciler, Satürn’ün Güneş’ten emdiği enerjinin iki katını yaydığını biliyorlar. Bu ekstra enerji, oluşumundan kalan ısının, sıcaklıkları yaklaşık 8300°C’ye (Güneş’in yüzeyinden daha sıcak) çıkardığı Satürn’ün derinliklerinden gelmektedir. Bu iç ısı öncelikle gezegenin kendi yerçekimi altında kademeli olarak sıkışmasından kaynaklanmakta olup, bir kısmı da muhtemelen Satürn’ün çekirdeğine doğru batan helyumun neden olduğu sürtünmeden kaynaklanmaktadır. Cassini uzay aracı Satürn’e 2004 yılında, güney kutbunun Güneş’e dönük olduğu ve kuzey yarımküresinin kış karanlığıyla sarıldığı bir güney yazı sırasında ulaştı. 2009 yılına gelindiğinde, ekinoksun gelişi nedeniyle gezegenin her iki yarısı da eşit miktarda güneş ışığı tarafından ısıtılıyordu. Cassini, Eylül 2017’de gaz devinin atmosferine planlanan inişinden önce Satürn’ün kuzey yarımküresinde üç mevsimi (ilkbahar, yaz ve kış) gözlemledi. Çalışma, Satürn’ün yaydığı ısının mevsimlerle eşleştiğini gösteren daha önceki araştırmalara dayanıyor. Son bulgular, bu periyodik değişikliklerin Satürn’ün Güneş etrafındaki 30 yıllık yolculuğunda en yakın ve en uzak noktalar arasında gidip gelirken emilen güneş ışığının değişen miktarlarından da kaynaklandığını gösteriyor. Houston Üniversitesi’nde fizik profesörü Liming Li, “Bu bize sadece gezegenlerin oluşumu ve değişimi hakkında yeni bilgiler vermekle kalmıyor, aynı zamanda gezegen ve atmosfer bilimi hakkında düşünme şeklimizi de değiştiriyor” dedi.
