NASA, iki yılda bir düzenlenen Gezegen Savunması Kurumlar Arası Masa Başı Tatbikatının beşincisinin özetini Perşembe günü yayınladı. NASA’nın Gezegen Savunma Koordinasyon Ofisi, FEMA (Federal Acil Durum Yönetim Ajansı) ile ortaklaşa ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay İşleri Ofisi’nin yardımıyla, potansiyel olarak tehlikeli bir asteroit veya kuyruklu yıldız tehdidine etkili bir şekilde yanıt verme konusunda, yeteneğini bilgilendirmek ve değerlendirmek için masa başı tatbikatı düzenledi. Öngörülebilir gelecekte bilinen önemli bir asteroit çarpma tehdidi olmamasına rağmen, varsayımsal tatbikatlar, çok az uyarı ile küçük bölgesel hasardan, yıllar hatta on yıllar sonra öngörülen potansiyel küresel felaketlere kadar çeşitli senaryoların ortaya çıkardığı riskleri, müdahale seçeneklerini ve işbirliği fırsatlarını araştırarak değerli bilgiler sağlar. Washington’daki NASA Genel Merkezi’nde gezegen savunma subayı olarak görev yapan Lindley Johnson, “Tatbikatın başlangıç koşullarındaki belirsizlikler, katılımcıların özellikle zorlu bir dizi durumu göz önünde bulundurmalarını sağladı” dedi. “Büyük bir asteroid çarpması potansiyel olarak insanlığın yıllar öncesinden tahmin edebileceği ve önlemek için harekete geçebileceği teknolojiye sahip olduğu tek doğal felakettir.” ifadelerini de sözlerine ekledi.
Tatbikat sırasında katılımcılar, ilk hesaplamalara göre yaklaşık 14 yıl içinde Dünya’ya çarpma ihtimali %72 olan ve daha önce hiç tespit edilmemiş bir asteroidin belirlendiği varsayımsal bir senaryoya karşı olası ulusal ve küresel tepkileri değerlendirdi. Ancak tatbikatta açıklanan ön gözlemler, asteroidin boyutunu, bileşimini ve uzun vadeli yörüngesini kesin olarak belirlemek için yeterli değildi. Bu yılki varsayımsal senaryoyu daha da karmaşık hale getirmek için, asteroit, Dünya’nın uzaydaki bakış açısından görüldüğü gibi Güneş’in arkasından geçerken, gerekli takip gözlemlerinin en az yedi ay ertelenmesi gerekecekti. Bu, kritik bir zaman kaybı. Tatbikatların gerçekleştirilmesi, hükümet paydaşlarının gerçek dünyadaki herhangi bir duruma hazırlık kapsamında potansiyel sorunları belirlemelerini ve çözmelerini sağlar. Nisan ayında Maryland’deki Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuarında (APL) düzenlenen tatbikat, ABD devlet kurumlarından yaklaşık 100 temsilciyi ve ilk kez gezegen savunması konusunda uluslararası işbirlikçileri bir araya getirdi. Leviticus Lewis, “Görevimiz afetler öncesinde, sırasında ve sonrasında insanlara yardım etmektir” dedi. FEMA’nın, NASA’nın Gezegen Savunma Koordinasyon Ofisi’nden sorumlu müsteşarı Leviticus Lewis, “İnsanların ve toplumların olası riskleri anlamalarına ve bunlara hazırlanmalarına yardımcı olmak için felaketler meydana gelmeden önce her gün ülke genelinde çalışıyoruz. Olası bir asteroit çarpması durumunda FEMA kurumlar arası koordinasyonda önde gelen bir oyuncu olacaktır.” dedi.
Bu tatbikat, NASA’nın DART (Double Asteroid Redirection Test) görevinden elde edilen verilerin kullanıldığı ilk tatbikat olup, Dünya’yı potansiyel asteroit çarpmalarına karşı korumaya yönelik bir teknolojinin uzaydaki ilk gösterisidir. DART uzay aracı, 26 Eylül 2022’de asteroit moonlet Dimorphos’a çarparak kinetik bir darbe aracının asteroitin yörüngesini değiştirebileceğini doğruladı. Bu ya da herhangi bir teknolojinin gerçek bir çarpma tehdidine uygulanması uzun yıllar öncesinden planlama yapılmasını gerektirecektir. NASA, insanlığın potansiyel olarak tehlikeli bir asteroit veya kuyruklu yıldızı değerlendirmek ve bunlara müdahale etmek için gereken zamana sahip olmasını sağlamak amacıyla, potansiyel olarak Dünya’ya yakın tehlikeli nesnelerin çoğunu bir çarpma tehdidi haline gelmeden yıllar önce keşfetme ve karakterize etme yeteneğini hızlandırmak için özel olarak tasarlanmış bir kızılötesi uzay teleskobu olan NEO Surveyor’u (Near-Earth Object Surveyor) geliştirmeye devam etmektedir. Ajansın NEO Surveyor için önerdiği fırlatma tarihi Haziran 2028 olarak belirlenmiştir. NASA, masa başı tatbikatı için daha sonra, müdahalenin analizinden belirlenen güçlü yönleri ve boşlukları, tatbikat sırasındaki diğer tartışmaları ve iyileştirme önerilerini içeren eksiksiz bir eylem sonrası raporu yayınlayacak. Johnson, “Bu sonuçlar NASA ve diğer devlet kurumlarının gezegen savunma hazırlığını geliştirmeye devam etmelerini sağlamak için gelecekteki tatbikatları ve çalışmaları şekillendirmeye yardımcı olacaktır” dedi. NASA, ajansın devam eden gezegen savunma çabalarını yönetmek için 2016 yılında Gezegen Savunma Koordinasyon Ofisi’ni kurdu. Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuarı, ajansın ‘Gezegen Görevleri Program Ofisi’nin bir projesi olarak NASA için DART görevini yönetti.
