Dava, üretken yapay zeka sanat araçlarının, sanatçıların çalışmalarını rızaları olmadan web’den kazıyarak telif hakkı yasasını ihlal ettiğini iddia ediyor. Üç sanatçı, Stable Diffusion ve Midjourney adlı yapay zeka sanat jeneratörlerinin oluşturucuları Stability AI ve Midjourney ile kısa süre önce kendi yapay zeka sanat jeneratörü ‘DreamUp’ı geliştiren sanatçı, portföy platformu DeviantArt’a karşı dava açtı. Sanatçılar; Sarah Andersen, Kelly McKernan ve Karla Ortiz bu kuruluşların yapay zeka araçlarını “orijinal sanatçıların izni olmadan” web’den kazınan beş milyar görüntü üzerinde eğiterek “milyonlarca sanatçının” haklarını ihlal ettiklerini iddia ediyorlar.
Dava, antitröst ve toplu davalar konusunda uzmanlaşmış ‘Joseph Saveri Hukuk Bürosu’ ile birlikte avukat ve tipograf Matthew Butterick tarafından açıldı. Butterick ve Saveri şu anda, web’den toplanan kod satırları üzerinde eğitilen yapay zeka programlama modeli ‘CoPilot’ ile ilgili benzer bir davada Microsoft, GitHub ve OpenAI’ı dava ediyor. Davayı duyuran bir blog yazısında Butterick, davayı “YZ’yi herkes için adil ve etik hale getirmeye yönelik bir başka adım” olarak tanımlıyor. Stable Diffusion gibi YZ sanat araçlarının “piyasayı esasen sınırsız sayıda ihlal edici görüntü ile doldurma kapasitesinin sanat ve sanatçı pazarına kalıcı zarar vereceğini” söylüyor.
Yapay zeka sanat araçlarının geçtiğimiz yıl popülerlik kazanmasından bu yana sanat camiası büyük tepki gösterdi. Bazıları bu araçların Photoshop ve Illustrators gibi geçmiş nesil yazılımlar gibi faydalı olabileceğini söylerken, birçoğu da çalışmalarının bu para kazandıran sistemleri eğitmek için kullanılmasına itiraz ediyor. Üretken yapay zeka sanat modelleri, genellikle oluşturucuların bilgisi veya izni olmadan web’den toplanan milyarlarca görüntü üzerinde eğitilir. YZ sanat jeneratörleri daha sonra belirli sanatçıların tarzını taklit eden sanat eserleri oluşturmak için kullanılabilir.
Bu sistemlerin telif hakkı yasasını ihlal edip etmediği uzmanların, mahkemelerde çözülmesi gerekeceğini söylediği karmaşık bir sorudur. Yapay zeka sanat araçlarının geliştiricileri genellikle bu yazılımın telif hakkıyla korunan veriler üzerinde eğitilmesinin, adil kullanım doktrini kapsamında olduğunu savunuyor. Ancak adil kullanımla ilgili davaların hala görülmesi gerekiyor ve YZ sanat jeneratörleri söz konusu olduğunda çok sayıda karmaşık faktör var. Bunlar arasında bu araçların arkasındaki kuruluşların konumu (AB ve ABD’nin veri kazıma konusunda farklı yasal izinleri vardır) ve bu kuruluşların amacı (örneğin Stable Diffusion, Almanya merkezli kar amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşu tarafından oluşturulan LAION veri seti üzerinde eğitilmiştir ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar adil kullanım davalarında normal şirketlerden daha olumlu muamele görebilir) yer almaktadır.
Butterick ve Joseph Saveri Hukuk Bürosu tarafından açılan dava teknik yanlışlıklar içerdiği gerekçesiyle de eleştiriliyor. Örneğin, davada YZ sanat modellerinin “telif hakkı korumalı eğitim görüntülerinin sıkıştırılmış kopyalarını depoladığı” ve daha sonra bunları “yeniden birleştirdiği”; “21. yüzyıl kolaj araçları” olarak işlev gördüğü iddia ediliyor. Bununla birlikte, YZ sanat modelleri görüntüleri değil, bu görüntülerden toplanan desenlerin matematiksel temsillerini depolamaktadır. Yazılım da görüntü parçalarını kolaj şeklinde bir araya getirmiyor, bu matematiksel temsillere dayanarak sıfırdan resimler oluşturuyor.
