Düzenleyiciler, yapay zeka destekli chatbot’un kullanıcı sorgularına verdiği sansürsüz yanıtlar nedeniyle Pekin’de artan alarm nedeniyle büyük Çinli teknoloji şirketlerine ChatGPT hizmetlerini halka sunmamalarını söyledi. Konuyla ilgili doğrudan bilgi sahibi kişilerin Nikkei Asia’ya verdiği bilgiye göre, Alibaba Group Holding’in finansal teknoloji iştiraki Tencent Holdings ve Ant Group’a, platformlarında ChatGPT hizmetlerine doğrudan ya da üçüncü taraflar aracılığıyla erişim sunmamaları talimatı verildi. Kaynaklar, teknoloji şirketlerinin kendi ChatGPT benzeri hizmetlerini başlatmadan önce düzenleyicilere rapor vermeleri gerekeceğini de sözlerine ekledi. Microsoft destekli OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT Çin’de resmi olarak mevcut değil ancak bazı internet kullanıcıları sanal özel ağ (VPN) kullanarak ChatGPT’ye erişebiliyor. Ayrıca Tencent’in WeChat sosyal medya uygulamasında üçüncü taraf geliştiriciler tarafından ChatGPT’den hizmetler sunduğunu iddia eden düzinelerce “mini program” yayınlandı.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilerin Nikkei’ye verdiği bilgiye göre, Çin’in kanun düzenleyicilerinin baskısı altında olan Tencent, ChatGPT ile bağlantılı olup olmadıklarına ya da aslında taklit olup olmadıklarına bakmaksızın bu tür bazı üçüncü taraf hizmetlerini askıya aldı. Bu, Çin’in yabancı web sitelerini ya da uygulamaları ilk engelleyişi değil. Pekin, ABD’nin önde gelen onlarca web sitesi ve uygulamasını yasakladı. 2009 ve 2010 yılları arasında Google, Facebook, YouTube ve Twitter’ı engellemek için harekete geçti. 2018 ve 2019 yılları arasında ise Reddit ve Wikipedia’ya yasaklar getirdi. Düzenleyicilerin son hamlesi ChatGPT’ye karşı resmi bir tepkinin ortasında geldi. Pazartesi günü, devlete ait medya kuruluşu China Daily, Çin’in ağır sansürlü Twitter eşdeğeri Weibo’daki bir gönderide, chatbotun “ABD hükümetine dezenformasyon yayma ve kendi jeopolitik çıkarları için küresel anlatıları manipüle etme konusunda yardım eli uzatabileceğini” söyledi.
Teknoloji sektöründeki kaynaklar böyle bir kısıtlamaya şaşırmadıklarını söylüyorlar. Önde gelen bir teknoloji şirketinin yöneticisi, “Başından beri anladığımız kadarıyla ChatGPT sansürle ilgili sorunlar nedeniyle Çin’e asla giremeyecek ve Çin’in ChatGPT’nin kendi versiyonlarına ihtiyacı olacak,” dedi. Bir başka önde gelen Çinli teknoloji oyuncusunun yöneticisi ise doğrudan bir uyarı olmasa bile şirketinin ChatGPT’yi kullanmayacağını söyledi. “Biz zaten son yıllarda teknoloji sektörüne yönelik baskıların ortasında, Çin düzenleyici kurumunun hedefi olduk, dolayısıyla böyle bir yasak olmasa bile, ChatGPT’yi platformlarımıza ekleme girişiminde asla bulunmayız çünkü tepkileri kontrol edilemez,” dedi. “Kaçınılmaz olarak chatbot’a siyasi açıdan hassas sorular soran bazı kullanıcılar olacaktır, ancak sonuçlardan platform sorumlu tutulacaktır.” ifadelerini kullandı. ChatGPT’nin teknoloji dünyasını kasıp kavurmasından bu yana Tencent, Alibaba ve Baidu gibi Çinli teknoloji devleri ChatGPT benzeri hizmetler geliştirmeye yönelik kendi planlarını açıklamakta acele ettiler. Ancak bu şirketler duyurularını ifade etme konusunda temkinli davrandılar ve hepsi de hizmetlerinin ChatGPT benzeri olduğunu ancak ChatGPT’yi uygulamalarına aynen entegre etmediğini vurguladı.
Baidu, Mart ayında “Ernie Bot” adlı ChatGPT tarzı bir projenin dahili testlerini tamamlayacağını duyurdu. Baidu’dan konuyla ilgili bilgi sahibi kişilerin Nikkei’ye verdiği bilgiye göre, hizmet başlangıçta bir chatbot değil, şirketin bazı ürünlerine gömülü bir özellik olabilir. Çin’in ChatGPT üzerindeki baskısı, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerilimin tırmanmaya devam ettiği bir dönemde geldi. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken bu hafta başında yaptığı açıklamada, yeni bilgilerin Pekin’in Ukrayna savaşında Rusya’ya “ölümcül destek” sağlayabileceğini gösterdiğini ve yeni bir soğuk savaş endişelerini tetiklediğini söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığı iddiaların yanlış olduğunu söyledi ve Washington’u yalanlar yaymakla suçladı. OpenAI şirketi, Alibaba, Tencent ve Ant Group Nikkei Asia’nın yorum talebine hemen yanıt vermedi.
