Dijitalleşen işyerinde ruh sağlığı

featured

İşyerinde dijital teknoloji kullanımının çalışanların ruh sağlığı, iş tatmini üzerinde önemli olumlu ve olumsuz etkileri olabilir. Dijital çalışma yaygınlaştıkça, işverenlerin bu etkileri dikkate alan yeni çalışma uygulamalarını hayata geçirmeleri gerekebilir.

İşyerinde dijital teknoloji

Dijitalleşme, süreçleri iyileştirmek amacıyla dijital teknolojilerin iş dünyasına ve topluma dahil edilmesi anlamına gelmektedir. İşyerinde teknoloji kullanımı son on yılda önemli ölçüde artmıştır; örneğin, dijital teknolojiyi sık kullandığını bildiren Avrupalı çalışanların oranı 2005-2015 yılları arasında %36’dan %57’ye yükselmiştir. Günümüzde çoğu kuruluş bir çeşit dijital teknoloji kullanmaktadır. İşyerinde en sık kullanılan teknolojiler arasında yapay zeka, robotik ve akıllı telefonlar, sosyal medya gibi ‘Bilgi İletişim Teknolojileri’ (BİT) yer almaktadır.

Bu teknolojilerin çalışma ortamlarına dahil edilmesi, insanların iletişim kurma, görevlerini yerine getirme ve sosyalleşme şekillerinde değişikliklere neden olmuştur. Ayrıca, bazı iş rollerinin yerini teknolojinin alması ve diğerlerinin yeni niteliklere sahip bireyler gerektirmesi nedeniyle işgücü piyasalarında da değişikliklere yol açmıştır. Ayrıca dijital çalışma, çalışanların iş memnuniyetini ve ruh sağlığını olumlu ya da olumsuz yönde önemli ölçüde etkileyebilmektedir.

Dijital çalışmanın olumsuz etkileri

Dijitalleşmenin olumsuz etkileri arasında çalışanların teknostres yaşama ihtimali de yer almaktadır. Teknostres, yeni dijital teknolojilerin kullanılmaya başlanmasıyla başa çıkamamanın neden olduğu psikolojik bir tepkidir. Teknostres biyolojik stres tepkileriyle ilişkilendirilmiştir. Örneğin, araştırmalar bilgisayar arızalarının yüksek kortizol seviyelerine neden olabileceğini ve Bilgi İletişim Teknolojileri ile ilgili aksaklıkların akut stresin bir belirteci olan tükürük alfa-amilazını artırabileceğini göstermiştir. İşyerinde dijital teknoloji kullanımı, aile hayatı üzerindeki olumsuz etkisi de dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle teknostrese neden olabilir, çünkü insanlar artık evdeyken işe daha fazla bağlanmaktadır. Bu durum, iş ve aile yaşamı arasındaki çizgileri bulanıklaştırabilir, çalışanların iş günü bittikten sonra rahatlama ve gevşeme becerilerini sınırlayabilir, potansiyel olarak insanların aile ve arkadaşlarıyla geçirdikleri zamanı azaltabilir. Bu durum sadece çalışanların ruh sağlığını değil, aynı zamanda sevdiklerinin ruh sağlığını da olumsuz etkileyebilir.

Dijitalleşme, çalışanların her zaman çalışmaya hazır olması beklentisi oluşturarak, personelin iş yükünü artırarak ve boş zamanlarını sınırlayarak insanların özel hayatlarını da etkileyebilir. Pena-Casas ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan bir çalışmada, ankete katılan çalışanların yaklaşık %66’sı dijitalleşme nedeniyle işlerin yoğunlaştığını ve çalışma temposunun arttığını bildirmiştir. Aşırı iş yükü stres, kaygı ve uyku yoksunluğu gibi psikolojik sıkıntı belirtilerine neden olduğundan, bu durum olumsuz bir etki yaratabilir. Bunun da ötesinde, dijital teknoloji işverenlerin çalışanları izlemesini kolaylaştırmaktadır. Bu izleme, çalışanların BİT kullanımı ve konumlarının yanı sıra zamanlarını nasıl geçirdiklerini takip etmeyi de içerebilir.

Bu durum, yöneticiler gibi üst pozisyonlarda bulunanların özerkliğini artırabilirken, diğer çalışanların özerkliğini azaltmaktadır. Bu da potansiyel olarak çalışanların kendilerini kontrol altında hissetmelerine ve işle ilgili hedeflere ulaşma konusunda daha fazla baskı altında kalmalarına yol açabilir ki bu da nihayetinde zihinsel refahın azalmasına neden olabilir. Bununla birlikte, dijital çalışmanın çalışanların ruh sağlığı üzerindeki birçok olumsuz etkisine rağmen, olumlu etkileri de olabilir.

Dijital çalışmanın olumlu etkileri

Dijitalleşme, kuruluşlar arasında veri paylaşımını kolaylaştırmanın yanı sıra çalışanların iletişimini de geliştirebilir. Bu da çalışanların bilgisini artırır ve görevlerin daha hızlı daha kolay bir şekilde devredilmesini kolaylaştırarak çalışanların iş yüklerini paylaşmalarını ve stres seviyelerini azaltmalarını sağlar.

İşyerinde BİT kullanımı, organizasyon ve zaman yönetimini iyileştirerek ve çalışanların mesai saatleri içinde özel yaşam talepleriyle ilgilenmelerine olanak tanıyarak stresi de azaltabilir. Ayrıca, artan gözetimin neden olduğu özerklikteki azalma, çalışanları her zaman olumsuz etkilememektedir. Örneğin, Castanheira ve Chambel (2010), personelin gözetimin gerçekçi olmayan verimlilik seviyelerini teşvik etmek yerine iş akışını optimize etmek için yapıldığını düşünmesi durumunda, ruh sağlıklarının etkilenmediğini bulmuştur. Buna ek olarak, Rietzschel ve diğerleri (2014), yüksek gözetim seviyelerinin, yapı arzusu yüksek olan kişilerde iş memnuniyeti ile olumlu yönde ilişkili olduğunu bulmuştur; bu da teknoloji kullanımının etkilerini değerlendirirken bireysel farklılıkları göz önünde bulundurma ihtiyacını vurgulamaktadır.

Dijital çalışmanın geleceği

Gelecekte çalışma ortamlarında dijital teknolojinin yaygınlığının artmaya devam etmesi muhtemeldir; şu anda işlerin yaklaşık %50’si çalışanların dijital becerilere sahip olmasını gerektirmektedir ve bu oranın 2030 yılına kadar %75’e yükseleceği tahmin edilmektedir. Bu nedenle, teknolojinin çalışanların ruh sağlığı üzerindeki etkisini değerlendirmek giderek daha önemli hale gelmektedir.

Dijital çalışma, çalışanların ruh sağlığını olumsuz yönde etkileme potansiyeline sahip olduğundan, kuruluşlar bu etkileri nasıl sınırlayabileceklerini ve çalışanlar arasında teknolojiyle olumlu ilişkileri nasıl teşvik edebileceklerini anlamalıdır. Bunun başarılmasına yardımcı olmak için şirketler, çalışanları mesai saatleri dışında akıllı telefonlarıyla bağlantılarını kesmeye teşvik ederek, kişisel ve iş hayatı talepleriyle başa çıkmada esnekliğe izin veren politikaları yürürlüğe koyarak stres ve tükenmişliği azaltmaya çalışabilir.

Teknostresi önlemek ve ruh sağlığını iyileştirmek için kullanılabilecek diğer stratejiler arasında, çalışanları e-postalarını yalnızca belirli zamanlarda kontrol etmeye teşvik eden açık e-posta politikaları uygulamak ve dijital teknolojilerin yarattığı zorluklarla başa çıkmada çalışanlara yardımcı olmak için danışmanlık oturumları düzenlemek yer almaktadır.

Bununla birlikte, teknostrese odaklanan nispeten az sayıda araştırma bulunduğundan, bu tür stratejilerin teknolojiyi sıklıkla kullanan çalışanlar arasında iyi bir ruh sağlığını nasıl teşvik edebileceğini tam olarak değerlendirmek için daha fazla çalışma yapılması gerekecektir.

0
mutlu
Mutlu
1
_z_c_
Üzücü
1
aboo
Aboo
1
bay_ld_m
Bayıldım
0
sinirli
Sinirli
Dijitalleşen işyerinde ruh sağlığı

Giriş Yap

gigahaber ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!